Eilífð, bak við árin

Falleg birta lék um Laugarneskirkju klukkan 11 í morgun.
Eins og svo marga sunnudagana á þessa ári gátum við ekki komið saman sem söfnuður til að njóta hennar. Yl þessarar birtu, sem táknar svo margt, verðum við að nálgast hvert og eitt núna með öðrum leiðum.
Í kristinni trú eigum við ríka hefð um að andinn sameini okkur, þó við séum fjarri hvort öðru.

Allt er bundið böndum. Stundum skynjum við það sterkt og það getur veitt huggun.
Á öðrum stundum finnum við alls ekki fyrir því, finnum okkur ekki tengd, fjarlægðin afgerandi. Það getur verið einmanalegt.

Ég var kominn út í kirkju til að ganga frá skreytingum eftir hrekkjavökugleði hverfisins í gær. Ég kveikti á kertum altarisins og opnaði út, svo að birtan inn í og fyrir utan kirkjuna mætti flæða betur saman.

Tíminn hefur liðið, það er kominn nóvember.
Þetta er sá tími ársins sem við tökum á móti vetrinum, það er umbreytingaorka í loftinu. Hér á Íslandi finnum við það ekki síst, áður fyrr var hér aðeins talað um tvær árstíðir; vetur og sumar. Nú er kominn vetur.
Kristin kirkja fann þessum tíma farveg og þann 1. nóvember er allraheilagramessa. Í trúarhefð okkar mótmælenda hefur áhersla verið á að við gefum okkur tíma til að minnast látinna sem okkur eru kær.

Á þessum tíma horfum við eins aftur í aldirnar og finnum okkur tengd forfeðrum- og formæðrum sem gengu um sömu jörð, sigldu um sömu höf, önduðu að sér sama lofti. Fólki sem fann, eins og við finnum, hvernig vonir og áhyggjur geta tekist á innra með okkur. Fólki sem hélt áfram að leita leiða til að mæta aðstæðum sínum, rétt eins og við leitum nú enn á ný leiða til að mæta aðstæðum okkar.
 
Við stöldrum við í dag. Við virðum fyrir okkur fortíðina, sögu okkar, í nálægð og fjarlægð. Þetta gerum við ekki til að setja okkur lögheimili í fortíðinni, heldur til að upplýsa og dýpka merkingu fótspora okkar þar sem við höldum áfram veginn.
Við virðum fyrir okkur alla litina, birtuna og skuggana.

Í dag lesum við úr spádómsriti Jesaja, þar segir meðal annars:
Sólin verður ekki framar ljós þitt um daga
og tunglið ekki birta þín um nætur
heldur verður Drottinn þér eilíft ljós
og Guð þinn verður þér dýrðarljómi.
Sól þín gengur aldrei til viðar
og tungl þitt minnkar ekki framar
því að Drottinn verður þér eilíft ljós
og sorgardagar þínir á enda.

Spámaðurinn býður okkur að skynja eilífðina á bak við árin, á bak við öll þessi ferli sem við erum hluti af.
Við mættum þessum ferlum í gær, þá var fullt tungl í merki nautsins. Tunglið hjálpar okkur að staðsetja okkur, mæla tíma okkar og daga. Það er margt sem við hugsum í mánuðum.

Líf okkar er hverfult og stöðugar breytingar í kringum okkur og innra með okkur.
Við breytumst stöðugt, allt frá því við fæðumst inn í þennan heim og þar til við kveðjum hann. Sum reynsla hefur haft á okkur afgerandi áhrif, hún hefur breytt okkur. Þá skiptir tíminn ekki máli, það skiptir ekki máli hve langt er um liðið, við höldum áfram að leitast við að vinna með reynslu okkar og þroska viðbrögð okkar frammi fyrir lífinu.
Í gegnum allt virðumst við, hvert og eitt okkar, eiga einhvern kjarna sem varir. Eilíf birta, eilíft ljós.

Spámaðurinn bendir til þess sem varir.
Þrátt fyrir stöðuga hringrás breytinga þá er einhver andvari, einhver eilífð, sem umvefur allt. Eilíf birta, eilíft ljós.
Það eru önnur og meiri ferli en við fáum skilið, en við tilheyrum þeim.
Allt hvílir í Guði.    

Djáknar og prestar hafa á kveðjustundum við andlát, við dánarbeð, notast við fallegt form á hjúkrunarheimilinu Sóltúni. Þar í upphafi er beðið saman með orðum þessa sálms Valdimars Briem:

Kom, huggari, mig hugga þú,
kom, hönd, og bind um sárin,
kom dögg, og svala sálu nú,
kom sól, og þerra tárin,
kom hjartans heilsulind,
kom, heilög fyrirmynd,
kom ljós og lýstu mér,
kom, líf, er ævi þver,
kom, eilífð, bak við árin.

Kom, eilífð, bak við árin.

Á tíma eins og þessum, á allraheilagramessu, getum við mætt meðvitund okkar um tengslin sem ná út fyrir líf og dauða, við getum mætt því hve tíminn er afstæður.
Við biðjum að við megum skynja að við erum hluti af þeirri eilífð sem hvílir að baki öllum okkar ferlum.
Við getum mætt því að andinn sameinar okkur, þó við séum fjarri hvort öðru.
Það mildar ekki alltaf sársaukann í lífi okkar og missinn, en þessi meðvitund getur stutt okkur þar sem við fetum okkur áfram veginn.
Sameinuð, þó við séum fjarri hvort öðru.

– sr. Hjalti Jón.