Krefjandi tímar

Krefjandi tímar

Kæru vinir, ég heilsa ykkur í Jesú nafni.   

1.
Við lifum á krefjandi tímum. Kannski er það alltaf þannig.
En mér virðist sem tímarnir séu að opinbera okkur á ný meiri sundrungu, meiri úlfúð. Það virðist enn styttra í flokkadrætti en áður. Eftilvill er undirliggjandi spenna í samfélögum okkar einfaldlega að rata á yfirborðið í meiri mæli.           
Rasismi er í umræðunni, kunnugleg stef aðskilnaðar hljóma hér og þar.            
Ofan á þetta erum við að lifa tíma heimsfaraldurs, alþjóðasamfélagið kemur að sér í glænýrri stöðu, það er svo margt sem hefur breyst í heiminum svo hratt á undanförnum áratugum og það hefur áhrif á alla úrvinnslu okkar.

Mörg óttast um afkomu sína, ef það er eitthvað sem sameinar fólk þá er það að við eigum erfitt með að lifa í óvissu.         
Og við erum mörg sem erum óviss, erum hrædd um hvert stefnir, og það getur verið mikilvægt að segja það upphátt.       

Eitt af því sem óttinn getur gert er að aðskilja.         
Óttinn breikkar bilið milli mín og þín. Milli okkar og þeirra. Óttinn selur okkur sundrungu.          

Við manneskjurnar höfum þörf fyrir að hólfa tilveru okkar niður, það hjálpar okkur að skilgreina hana og skilja. Eftilvill er þessi tilhneiging óhjákvæmilegur þáttur mannlegrar tilveru, en þegar hún er knúin áfram af ótta, reiði og hatri getur hún valdið því að við missum sjónar af því sem sameinar okkur.
Við hættum að finna til, hvort með öðru.      

2.
Í guðspjalli dagsins heyrum við af því hvernig Kristur finnur til með ekkjunni sem hafði misst einkason sinn, hvernig hann segir við ekkjuna ,,grát þú eigi” áður en hann reisir son hennar við, til lífs á ný.         
Það er einkennandi fyrir þessa frásögn að tekið er sérstaklega fram að Jesús hafi fundið til þessarar djúpu samkenndar með ekkjunni.  

Þegar við lesum kraftaverkafrásagnir á borð við þessa er mikilvægt að við lesum þær ekki aðeins út frá því sem þær bókstaflega segja, heldur einnig fyrir táknrænt og trúarlegt gildi þeirra.           
Þá getur okkur opinberast dýpri merking en við komum auga á í fyrstu.  
Eitt af því sem er merkilegt við samhengi guðspjallstexta dagsins er að þessi saga kemur í beinu framhaldi af annarri kraftaverkafrásögn sem opnar 7. Kafla Lúkasarguðspjalls.     
Í upphafsfrásögninni er það ekki valdalaus ekkja af gyðingaættum sem þiggur hjálp Krists heldur er það voldugur rómverskur hundraðshöfðingi sem leitar eftir hjálp þegar þjónn hans verður veikur og bíður dauðans.      
Þessum tveimur frásögnum er stillt upp hlið við hlið í upphafi 7. Kafla Lúkasarguðspjalls og guðfræðilegur tilgangur þessarar uppstillingar verður skýr; að fagnaðarerindi Guðs er ekki bundið við þjóðerni eða þjóðfélagsstöðu, kyn eða kynþátt.                 
 
3.
Þetta eru krefjandi tímar og þeir krefjast þess að hvert og eitt okkar fylgi köllun sinni. Einn af þeim frösum sem við höfum stundum notað í fermingarfræðslunni er að við getum ekki aðeins barist fyrir því sem er létt, við verðum að berjast fyrir því sem er rétt.    

Fyrir okkur sem viljum leitast við að fylgja meistaranum frá Nasaret er sú stefna mörkuð af því að leitast við í baráttu okkar að rækta virðingu fyrir hinu heilaga í sérhverri manneskju.   

Ég held að eitt af því sem okkur verkjar svo undan í tengslum við ofbeldi er að við upplifum og finnum að þegar við eða önnur manneskja ástundum ofbeldi höfum við glatað sjónum af hinu heilaga í sjálfum okkur og öðrum.             

Það er hlutverk okkar að bera kennsl og virða hið heilaga hvort í öðru. Að vera fær um að finna til, eins og Jesús gerir í guðspjalli dagsins, því við komum auga á sameiginlega mennsku okkar.     
Að virða hið heilaga hvort í öðru þýðir ekki að við getum ekki verið afdráttarlaus í afstöðu okkar, það er ekki í andstöðu við virðingu að taka afgerandi afstöðu.      
 
4.
Í 27 ár var Nelson Mandela í fangelsi.
Það reyndi anda hans, það voru krefjandi tímar. Í 40 ár barðist Mandela gegn aðskilnaðarstefnunni í Suður Afríku og eitt sinn sagði hann eitthvað á þessa leið:  

,,Ég fyrirlít hvíta yfirburðarhyggju og mun berjast gegn henni með hverju vopni því sem ég hef. En jafnvel þegar átökin milli mín og þín hafa tekið á sér hinar öfgakenndustu myndir, þá vil ég að við tökumst á vegna gilda okkar og hugmynd, án persónulegs haturs, svo að lokinni baráttunni, hver sem útkoman kann að vera, þá geti ég af stolti tekið í hönd þína, því ég veit að ég hef tekist á við verðugan andstæðing sem hefur fylgt heiðurs- og velsæmisreglum.”       

Nelson Mandela sagði einnig: “Never forget that a saint is a sinner who keeps on trying.” 

Þetta eru krefjandi tímar, leiðin með Kristi er krefjandi leið en við höldum áfram að reyna.         

Hluti af vegferð okkar sem kristinna einstaklinga er að við tökum afstöðu með bæninni.
,,Elskið óvini ykkar og biðjið fyrir þeim sem ofsækja ykkur.” sagði Kristur. 
En að biðja fyrir óvinum okkar þýðir ekki að við séum með því að samþykkja ofbeldi og ofríki. Það þýðir ekki að við séum að senda þau skilaboð að við ætlum að humma okkur í gegnum meiðandi samskipti, í gegnum það sem særir okkur.          
Það er bænarafstaða sem við finnum að við getum lifað í, því við erum valdefld í trú okkar. Því óvinir okkar skilgreina okkur ekki, heldur það ljós sem við leitumst við að fylgja – líka þegar við sjáum ljósið illa fyrir bjálkanum í auganu.  
Þess vegna getum við elskað óvini okkar og beðið fyrir þeim sem ofsækja okkur.

Lexía dagsins er úr Jobsbók og þegar við lesum um ótrúlegar raunir Jobs og samræður hans við Guð erum við minnt á það að í bænasambandi okkar við Guð er rými fyrir allar tilfinningar, líka þær sem eru okkur mest krefjandi; reiði, sektarkennd, skömm.   
Job treysti Guði fyrir reiði sinni gagnvart Guði, gagnvart örlögum sínum og óréttlátri tilverunni, og það gróf ekki undan trúarsambandinu heldur dýpkaði það að lokum.

5.
Job, hundraðshöfðinginn, ekkjan.      
Biblían geymir sögur af fólki og það sem sameinar fólk er að við viljum geta verndað þau sem við elskum.    
Job vildi vernda fjölskyldu sína. Hundraðshöfðinginn vildi vernda þjón sinn. Ekkjan vildi vernda son sinn.  
Allar manneskjurnar eru í þessari stöðu: þær vilja bara vernda það sem þær elska.       

6.
Þetta eru krefjandi tímar. Við sjáum að samfélagsumræðan getur verið vægðarlaus, stundum ekki aðeins afgerandi heldur meiðandi. Nýlega hafa hinar ýmsu myndir okkar af Kristi verið í umræðunni, í tengslum við sunnudagaskólaauglýsingu af Jesú með brjóst. Það jákvæða er að það er örugglega langt síðan Jesús frá Nasaret hefur verið jafn miðlægur í umræðunni og þessi umræða hefur orðið til þess að við mörg höfum litið inn á við og horft til þess hver Kristur er fyrir okkur og hvað það þýðir fyrir hvert og eitt okkar að fylgja Kristi.   

Mín uppáhalds mynd af frelsaranum er ekki málverk eða auglýsing, heldur lítil stytta sem ég á.
Þar heldur Kristsgervingurinn verndandi örmum sínum utan um barn. Kristur verndar barnið og barnið er heilagt. Okkur ber að vernda börn, standa vörð um þeirra hag.    

7.
Þetta eru krefjandi tímar.       
Við erum eitt í Kristi, en það er ekki alltaf auðvelt.  

Það er krefjandi að feta þessa leið og vafalaust koma stundir á leið okkar þar sem við grátum eins og fólkið grætur með ekkjunni í guðspjalli dagsins. Við grátum með hinum undirokuðu og við biðjum svo bænin geti breytt okkur og við orðið farvegur breytinga.           
Með okkur gengur Kristur, sem grætur með okkur, sem huggar, sem hjálpar okkur að leitast við að reisa við, virða og vernda það sem mestu skiptir.

Guð gefi okkur áfram styrk sinn og frið á þeirri leið.           

Dýrð sé Guði, föður og syni og heilögum anda, svo sem var í upphafi, er og verður um aldir alda. Amen.     


Prédikun flutt í Laugarneskirkju 27. september 2020

Æskulýðsstarf í framkvæmdadvala

Æskulýðsstarf í framkvæmdadvala

Á dögum samkomubanns var ráðist í miklar framkvæmdir í Laugarneskirkju, en bæði er unnið í kirkjurýminu og safnaðarheimilinu hörðum höndum um þessar mundir.
Framkvæmdir þessar verða til þess að hefðbundið æskulýðsstarf Laugarneskirkju verður áfram í sínum framkvæmdadvala þó margar íþrótta-og tómstundahreyfingar séu að taka við sér á virkari hátt á ný eftir breytingar á samkomubanni þann 4. maí.

Við í Laugarneskirkju hlökkum til þess að taka á móti unga fólkinu í hverfinu okkar í sunnudagaskólanum, kirkjuprökkurum, kirkjuflökkurum, góðverkaklúbbnum, æskulýðsfélaginu og hljómsveitarstarfinu í lok sumars.

Allt gott safnaðarstarf er lifandi og hreyfanlegt.
Við í Laugarneskirkju leitum leiða til að efla starf okkar á þann hátt að það sé til þess að styrkja og virkja fólk á lífsleiðinni, sama hvaða aldri það er á.
Þetta á ekki síst við um æskulýðsstarf okkar en í Laugarneskirkju hefur alla tíð verið lögð á það áhersla að unga fólkið finni sig eiga heima í kirkjunni og sé valdeflt til góðra og gleðilegra verka.
Við fögnum því öllum ábendingum- og hugmyndum sem tengjast æskulýðsstarfinu og má koma þeim áleiðis á laugarneskirkja@laugarneskirkja.is og hjaltijon@laugarneskirkja.is.

Hirðirinn

Hirðirinn

1.

Kæru vinir, ég heilsa ykkur í Jesú nafni.       

Þetta átti ekki að fara svona.  
Þetta endurtekna stef.
,,Þetta átti ekki að fara svona”, þessi setning segir í raun svo margt um þann jarðveg sem kristin trú verður til í, þetta er saga föstudagins langa.            
Þetta átti ekki að fara svona – og þó finnur upprisan sér enn farveg, enn finnur hún sér tjáningarleið.  
Þetta átti ekki að fara svona – og þó; fjölskylda á Hofteignum stakk upp á því að íbúar hverfisins færu út á götu á sumardaginn fyrsta og léku tónlist. Um hverfið allt ómaði tónlist.           
Á öllum tímum finnur upprisan sér tjáningarleið.     
           
Við erum vinum okkar í Hjallakirkju afskaplega þakklát fyrir að opna dyr sínar fyrir okkur, en þetta átti ekki að fara svona.           
Þetta átti ekki að fara svona; hugmyndin var að það yrði Þróttaramessa í Laugarneskirkju, nú væri tímabilið að fara af stað, Lifi Þróttur.    
Ég ætlaði að ræða hverfishátíðina Laugarnes á ljúfum nótum, sem hefði undir eðlilegum kringumstæðum farið fram í maí.   
Þetta átti ekki að fara svona en ég mun samt ræða Laugarnes á ljúfum nótum, því guðspjall dagsins talar um hlutverk hirðisins og hefur fengið mig til að hugsa um hina fjölmörgu leiðtoga sem leynast víðsvegar meðal okkar.  
Hirðirinn verndar, gætir, hlúir að. Hirðirinn er sú sem leiðir, sá sem er samferða.       

2.

,,Ég er góði hirðirinn” segir Kristur.

Og Jesús frá Nasaret leitaðist ávallt við að gera það sem sannir hirðar, sannir leiðtogar gera; að virkja og valdefla leiðtogahæfileika annarra.            
Í guðspjöllunum lesum við um fólk úr ólíkum áttum, með ólíka reynslu, sem á það sameiginlegt að leita hjálpar Jesú. Eftir að hafa veitt því hjálp sína lætur hann ekki þar við sitja; hann skorar á fólk til að umgangast og nýta reynslu sína af nýrri meðvitund. Hann skorar á okkur að sjá sig í hvort öðru.   

,,Því hungraður var ég, og þér gáfuð mér að eta, þyrstur var ég, og þér gáfuð mér að drekka, gestur var ég, og þér hýstuð mig,nakinn og þér klædduð mig, sjúkur og þér vitjuðuð mín, í fangelsi var ég, og þér komuð til mín.”

Þetta eru sístæð verkefni í samfélagi okkar og ég held að við vitum öll og finnum að framundan eru tímar þar sem reynir á að lifa enn á ný á þann hátt að við berum kennsl á hið heilaga hvort í öðru.    
           
Í því megum við ekki bregðast eins og; ,,sá sem er leigður og hvorki er hirðir né á sauðina … sá sem gætir sauðanna aðeins fyrir borgun og er ekkert annt um þá.”, eins og segir í guðspjalli dagsins.          

Framundan er úrvinnsla og gagnkvæm hlustun,       
framundan er virðing og nærgætni, aðhald og trúmennska.  
Framundan er tími hirðisins.

3.

,,Ég er góði hirðirinn” segir Kristur. 
Ég er.  
Ég er vegurinn, sannleikurinn og lífið, Ég er brauð lífsins, Ég er dyrnar, Ég er ljós heimsins, Ég er hinn sanni vínviður, Ég er upprisan og lífið.            
Þetta eru táknmyndir, við þurfum að anda þeim að okkur.   
Ég er.   …
Og hver ert þú?          
Hver erum við, sem samfélag?          
Og erum við að rækta með okkur þá ábyrgu leiðtogahæfileika sem í hverju og einu okkar búa?     

Hverfishátíð eins og Laugarnes á ljúfum nótum er ekki möguleg nema vegna samtakamáttarins, hinar ólíku stofnanir og hreyfingar taka höndum saman. Skólarnir, skátarnir, íþróttafélögin, frístundaheimilin, félagsmiðstöðvarnar, skólahljómsveitin, foreldrafélögin… ég hef fengið að kynnast svo mörgum leiðtogum í kringum hátíðina í því fjölmarga fagfólki sem hefur að henni komið.          
Ég hef eins mætt hirðinum í stúlkunni sem var að klára lokaverkefni í 10.bekk en gaf sér samt tíma til að útbúa fyrir hátíðina veggspjöld, ég hef mætt hirðinum í unglingunum sem mála andlit þeirra yngri í öllum regnbogans litum, ég hef mætt hirðinum í foreldrum sem grilla pylsur, baka vöfflur og hella upp á kaffi – því við þurfum svo mörg allavega einn kaffibolla í viðbót, er það ekki?             

Ég mætti hirðinum í hljómsveitarstjóranum Vilborgu Jónsdóttur.    
Vilborg Jónsdóttir var eldsál, hún starfaði af svo mikilli ástríðu.     
Eitt árið ákváðum við að bæta við viðburði, til upphitunar fyrir hátíðina.            
Vilborg mætti með hluta af skólahljómsveit Austurbæjar sem tók lagið á Kaffi Laugalæk en fyrr um daginn höfðu skólahljómsveitirnar verið að leika á öðrum stað. Ég gerði mér grein fyrir hve mikið Vilborg hefði lagt aukalega á sig á laugardegi og grunaði að það væri ekki í fyrsta sinn. Ég orðaði þetta og að mér þætti þetta alls ekki sjálfsögð vinna.              
Hún sagði eitthvað á þessa leið:        
,,Þetta er bara það sem við gerum.”   
Þetta snerist ekki um hana.    
Þetta var fyrir krakkana, þetta var fyrir samfélagið, þetta var fyrir tónlistina.       
Vilborg Jónsdóttir lést þann 22.nóvember síðastliðinn eftir baráttu við hvítblæði.       
Við söknum hennar.   
Guð blessi minningu hennar.

Í hverju þorpi, í hverju hverfi, er að finna hirða.       
Þeir hlúa að, gæta og vernda.
,,Það er til fólk, sem er ekki þögult heldur þýtt. Söngur þess er alls staðar” skrifaði Bergur Ebbi einu sinni.        
Söngur hirðanna hljómar ekki aðeins á jólanótt,
hann hljómar alltaf, við veitum því bara sjaldnast athygli.   

Þetta er söngur kórs með ólíkar raddir. Fólk sem hefur ólíka styrkleika, ólíka veikleika. Við höfum ólíkar trúar- og lífsskoðanir.      
Við erum ólík sem komum að hverfishátíðinni, alla daga er ólíkt fólk að taka höndum saman. Þetta finnum við svo vel, nú á þessum krefjandi dögum.           
Við erum ólík, en samferða. Við erum ólík, en það er meira sem sameinar okkur en ekki. Þess vegna verðum við að vera ábyrg, því það má ekki misnota slíka samstöðu. Við heyrum í heiminum sem hefur hægt á sér, nú er að halda áfram að heyra í og virða hjartslátt heimsins. Reynast hirðar.           

4.

Jesús frá Nasaret var gagnrýninn á leiðandi öfl sinna tíma, veraldleg og andleg, gagnrýninn á þá sem áttu að reynast hirðar en reyndust leigðir. Þessi dæmisaga Jesú sem við heyrðum hér áðan á sér speglun í 34. Kafla spádómsrits Esekíels, þar sem er að finna samsvarandi gagnrýni og myndmál, ekki síst í upphafi kaflans.  
Gagnrýni á leiðtoga sem hugsa meira um eigin hag og að tryggja stöðu sína, heldur en að veita vernd og öryggi. Gagnrýni á leiðtoga sem hugsa frekar um að fæða sjálfa sig heldur en hjörðina.       
Í spádómsriti Esekíels, rétt eins og í dæmisögu Jesú í Jóhannesarguðspjalli, eru skilaboðin þau; að sé ekki hægt að treysta á leiðtogana, þá sé samt enn hægt að treysta Guði.      

,,Því að svo segir Drottinn Guð: Nú ætla ég sjálfur að leita sauða minna og líta eftir þeim”
Immanuel, Guð er með okkur.           

5.

En hvernig fæ ég talað um hirði hirðanna?   
Út af hverju ver ég svo miklum tíma í að ræða um hirða mannlífsins, um guðsblikið í okkur, en megna svo fá orð um Guð.          
Út af hverju er mér svo oft erfitt að tala um Guð… og þó er Guð mér allt.

Drottinn er minn hirðir, mig mun ekkert bresta.       
Þessi orð hafa ekki aðeins reynst mér, eins og milljónum um rúmlega tveggja þúsunda ára skeið, huggun.   
Þau eru ekki aðeins tilvistarspeki, þau eru ekki aðeins áminning um gildi seiglu… þau eru lifandi veruleiki.         
,,Ég á mér hirði.” Guð er mér allt.     
Enda virðist mér allt hvíla í Guði, þegar allt kemur til alls.  

,,Því að hjá þér er uppspretta lífsins, í þínu ljósi sjáum vér ljós” (sálm.36:10)

,,Tunga mín, vertu treg ei á   
að tjá hvað guð þér veitti;      
hjarta mitt, einnig hermdu frá            
hversu hann við þig breytti.” 

Sumt megna ég kannski ekki að koma í orð, en hjarta mitt finnur svo mikið.
Ég hugsa að við eigum það svo mörg sameiginlegt. 

6.  

,,Ég svaf og mig dreymdi að lífið væri gleði.            
Ég vaknaði og sá að lífið væri þjónusta.       
Ég starfaði og sjá; þjónustan var gleði.”        
– Rabindranath Tagore.

Hún er sérstök, kyrrláta gleðin í þjónustunni.           
,,Þetta er köllun ykkar.” Segir í pistli dagsins og hver er köllun þín, hvert er þitt hirðishlutverk, á hvaða hátt getur þú reynst leiðtogi?   
Við förum öll í gegnum vaxtarverki. Mig grunar að enn sé eitthvað af þeim framundan.        
Hirðirinn er samferða þeim sem gengur í gegnum vaxtarverki; leiðbeinir, gagnrýnir, hvetur. Hirðirinn gengst við eigin vaxtarverkjum, hirðirinn kannast við skuggaefnið í sjálfum sér.      

Þetta átti ekki að fara svona.  
Þetta átti ekki að fara svona, en upprisan finnur sér farveg. 
Þetta átti ekki að fara svona en við hvílum í trausti til skapara okkar allra, uppsprettunnar sem umvefur okkur eitt andartak í einu og í andvaranum heyrum við hvíslað:      
Í mér áttu öryggi, sem verður ekki frá þér tekið.       
Farðu, þjónaðu.          

Guð veiti okkur öllum náð sína og blessun til þess, um ókomna tíð.
Amen.

Hugvekja flutt í Hjallakirkju, 26.04.2020.